U bent hier

Romeinse scheepsresten in Nederland

Een typische Romeinse platbodem vrachtvaarder maakt zich klaar om te vertrekken. Links passeert een patrouillevaartuig.

Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw is het aantal gevonden Romeinse scheepswrakken in Nederland gestaag gegroeid. Spectaculaire vondsten zoals de Woerden 7, De Meern 4 en De Meern 1 hebben het inzicht en de kennis vergroot en zijn bij een breed publiek bekend geworden. Dit artikel biedt een overzicht van de scheepswrakken en -resten uit de Romeinse tijd in Nederland. Eerst worden schepen en scheepskenmerken in twee categorieën beschreven: galeien (militaire patrouillevaartuigen of gevechtsschepen) en vrachtvaarders (boomstamboten en platbodemvaartuigen). Vervolgens komen de archeologische Romeinse scheepsresten kort aan bod.

Inleiding

De Romeinen waren in de eerste eeuw van onze jaartelling zeer actief in het Nederlandse rivierengebied. Tussen 12 voor en 47 na Christus werd het gebied (Insula Batavorum) meerdere keren gebruikt als springplank voor Romeinse veroveringen in Germania. Voorraden en soldaten werden bijeengebracht en waterwegen zelfs aangepast om troepentransporten per schip te vergemakkelijken. Tacitus vermeldt dat er in 16 na Christus een vloot van duizend schepen door Germanicus werd gebouwd, bestaande uit korte, slanke galeien en platbodemvaartuigen die op de Insula Batavorum werden verzameld. Het is vooral deze laatste categorie vrachtschepen die - zij het pas vanaf het einde van de eerste eeuw - in het bodemarchief vertegenwoordigd is. Resten van Romeinse gevechtsschepen zijn vooralsnog weinig in onze bodem aangetroffen. Vanaf 47 na Christus kwam de grens van het Romeinse Rijk (de limes) vast te liggen langs de Oude Rijn. Het castellum bij Velsen werd verlaten en een gesloten keten van forten bewaakte de grens. Deze infrastructuur van forten en wegen en de aanwezigheid van de bijbehorende manschappen maakten constante bevoorrading en patrouilles noodzakelijk, waardoor een intensief scheepvaartverkeer ontstond.

Lees hele artikel als PDF>

Reacties