U bent hier

Een Perahu uit Papoea Nieuw Guinea, het favoriete maritieme erfgoed van Kurt

Asmat-boegbeeld

Het boegbeeld van een oorlogs-perahu van de Asmat-stam weerspiegelt de macht van de voorouders en dient zomede ook ter bescherming van de opvarenden alsook van de uit een stam vervaardigde kostbare boot. De perahus boomstamboten van ca 8 a 10 m lang. Ze worden door 10 staande mannen gepaddeld. De Asmat-mannen bevoeren daarmee de rivieren en de kustwateren van Zuidwest-Nieuw Guinea. Ze gebruikten de boten ook tijden (koppen)sneltochten.

In 1979 heb ik 180 km tussen Agats en Tembagapura (op de hoogte van Timika) in zo een langboot als opvarende mee mogen varen. Bij iedere slag van de peddels gaat je lichaam op en neer. Op den duur is dat erg vermoeiend. Je zit op de natte bodem in het spatwater die in het ritme van de boot constant heen en weer gaat. Raakt een golf de boot van de zijkant dan moet water worden geschept. De kans op kantelen is i.v.m. de hoge golven in de meerdere kilometer brede riviermondingen is bijzonder groot. De zich steeds verplaatsende zandbanken in deze riviermondingen konden we niet altijd ontwijken. We moesten dan het water in om de boot weer uit de modder vlot te trekken. Op de laatste dag werd ook ’s nachts gevaren met als oriëntatie de verre lichten van Timika aan de nachthemel. Doordat een grote hoeveelheid organische deeltjes uit het regenbos in het rivierwater terechtkomen, verzamelen zich vele fluorescerende organismen in het mondingsgebied van deze gigantische stromen. Iedere slag van de peddels maar ook bewegingen van grote vissen in het zeewater zorgen op een sprookjesachtige wijze voor lichtgolven.

Zo kun je ook de vaak indrukwekkende afmetingen en de verschillende vormen van vissen om je heen duidelijk herkennen. Na deze gewaarwording bleef ik bij de laatste modderbanken dan ook liever aan boord. Heb genoeg Asmat-vrouwen gezien die als gevolg van het vissen met schepnetten staande in het zeewater een onderbeen hadden verloren. Volgens hun verhalen hadden ze een zaagvis opgeschikt die in de modder een dutje deed. Deze tocht per Perahu was wel een van de meest originele en vermoeiendste reizen die ik ooit maakte in de Indonesische Archipel. Ik deed deze tocht als reisleider van een groep ook nog eens in 1992.Toen was er een buitenboordmotor aan de perahu vest gemaakt vast die door ombouw als gevolg een plat onaanzienlijk hek had gekregen. De tocht duurde alleen maar 14 uur. In een van de twee benzinedrums was stom genoeg zeewater terechtgekomen zodat we naast het vlot trekken van de boot van de zandbanken ook met regelmaat de leidingen moesten doorspoelen omdat de motor afsloeg. Ik weet dus ook hoe benzine smaakt. Zeewater heeft mijn voorkeur!!!

Door: Kurt Huehn antropoloog

Reacties